Waddenzee, N.A.P. en Noordezee route

2004

Woord vooraf

Dit jaar hebben we een rondje Nederland bedacht. We gaan vanuit Bolsward naar Harlingen en fietsen de Waddenzee route naar Nieuwe Schans. Dit is het einde van deze route en het begin van de N.A.P. of Waterlinie route, die langs de grens gaat van de denkbeeldige kust van Nederland als er geen dijken zouden zijn. Deze route gaat naar Breda. Vanaf Breda fietsen we naar Vlissingen waar we de Noordzee en de Waddenzee route volgen tot Harlingen en zo weer terug naar huis.

De fietsroute

Maandag 02 augustus

Route Bolsward Lauwersoog via Harlingen, lengte 104 km. N.o. wind 3 tot 4 beaufort, zonnig en 24°C

We zijn vroeg vertrokken in een door mist gehuld Friesland. We hebben nu beide voor en achtertassen op de fiets en Addie heeft de B.O.B. achter de fiets. Het is een weelde zoveel pakruimte als we nu hebben. We hebben uit ervaring besloten om ongeveer elke 20 km. te stoppen voor een rust. De eerste rust is bij het gemaal van Roptazijl langs de Waddenkust net voorbij Harlingen.

Harlingen is overigens nog de enige Friese zeehaven met een open verbinding naar zee. In de zomer vertrekken hier veel toeristen naar de Wadden eilanden. De route staat goed aangegeven, maar je kan eigenlijk ook niet verdwalen als je de zeedijk aanhoud. De route gaat wel door de verschillende kleine Friese terpdorpen langs de kust. Boven Marrum kom je voorbij een kunstwerk van Ids Wiersma. Dit is in 1993 opgericht na de delta verhoging over een lengte van 60 km. Het lijkt wel een soort tempel. Na dit kunstwerk passeer je het terpdorp Hogebeintum dat 8,80 meter boven de zeespiegel ligt en daarmee de hoogste terp van Nederland is. Het is een restant van een 10 ha grote terp. Het laatste stuk is stevig doorfietsen. Je fietst dan langs het Lauwersmeer en ten noorden hiervan ligt achter de zeedijk de Waddenzee wat samen voor een stevige wind kan zorgen.

Dinsdag 03 augustus

Van Lauwersmeer naar Termunterzijl, lengte 88 km. wind N.O. 3 tot 4 beaufort, zonnig met een temperatuur van 27°C.

Het eerste gedeelte gaat vandaag direct door het natuur en militair gebied De Marnewaard. De fietspaden zijn verhard, maar elke kruising is er één met een zandweg. Door de droogte is het zand erg rul en moeten we dus steeds afstappen. Dit zorgt voor een hoop oponthoud. De Marnewaard is een mooi natuur gebied waar voor de militairen een oefendorp is gebouwd en verschillende doorwaadbare riviertjes waar ze kunnen oefenen met hun voertuigen. Je verlaat het gebied door dwars een oude zeedijk over te steken. Helling op en trap af, niet de meest handige manier met een bepakte fiets, maar wel te doen. Na het natuur gebied fiets je door kleine boeren dorpen langs de zee. Het landschap is hier nog afwisselend. In Uithuizen staat het kasteel Menkemaborg. Uithuizen is omstreeks het jaar 1000 ontstaan op een oeverwal langs de monding van de Fidel. Deze rivier had een trechtervormige monding, de Fizelboezem. Deze is tussen 1192 en 1453 geleidelijk ingedijkt. Vanaf dit gebied zie je de Eemscentrale al liggen en je krijgt het idee dat hij niet dichterbij komt. Het landschap wordt hier kaal leeg en plat. Vanaf Hoog Watum gaat de route naar het zuiden onder aan de dijk die langs de Eems loopt. Het is een autovrij fietspad, maar niet schapen vrij.

Woensdag 04 augustus

Van Termunterzijl naar Slochteren, lengte 89 km. wind n.o. 1 tot 2 beaufort, zonnig met een temperatuur van 28°C.

Bij Termunterzijl komt het buitendijks gedeeltelijk droog te liggen tijdens eb, er blijft dan een smalle vaargeul over voor de schepen. Het gedeelte wat we fietsen vanaf Termunterzijl naar Nieuwe Schans is saai, lange eindeloze rechte wegen waar de wind vrij spel heeft op alles wat hoger is dan het gras. De Waddenzee route eindigt in Nieuwe Schans bij het station, maar even daarvoor staat het start bord van de NAP route de LF9. Je fietst direct door een nieuw aangelegd natuurgebied met bossen en grote water partijen. Je kan hier denk ik goed vissen straks. Het is wel apart hoe snel het landschap veranderd van leeg vlak plat en kaal door deze jonge verademende aanplant. Waar dit gebied is aangelegd lag vroeger een dorp, wat door de Dollard in de 14e eeuw is verzwolgen. Men is tijdens het aanleggen van de dijken en kanalen de fundamenten van het verdwenen dorp tegen gekomen.

De omgeving begint nu op het Drentse landschap te lijken, maar we zijn echt nog in Groningen. Je ziet hier veel grote boerderijen die voorzien zijn van mooi aangelegde tuinen en het landerijen zijn omgeven door boomwallen. Het lintdorp Bellingwold is hier een erg mooi voorbeeld van. De boerderijen staan hier naast elkaar en tegenover elkaar. Het wekt wel de vraag op hoe zulke grote boerderijen kunnen bestaan zo dicht op elkaar gebouwd. Als we het dorp verlaten komen we in het voormalig hoogveen gebied de Weddebergen ten zuiden van Bellingwold. Er staat nog een oude molen die als taak had het 412 hectare grote gebied af te wateren. Sinds 1910 wordt dit door een pomp installatie gedaan.Vanaf hier fietsen je door Winschoten naar Slochteren, eigenlijk het buurtschap Froombosch een mooi rustig plek voor de nacht.

Donderdag 05 augustus

Van Slochteren naar Oude Willem, lengte 87 km. wind n.o. 1 tot 2 beaufort, zonnig met een temperatuur van 30°C.

We staan altijd redelijk vroeg op, zo rond zeven uur. Tijdens het maken van het ontbijt ruimen we direct de meeste spullen op en pakken alles in. Het is een routine geworden en binnen anderhalf uur na het ontwaken zijn we gereed voor het vertrek. Als eerste passeren we het dorpje Kolham, waar een kerkje staat dat in 1641 door de provincie is gebouwd. In de gevel staat daarom dan ook het wapen van de provincie Groningen. Via verschillende lint dorpen naderen we de stad Groningen langs het Eemskanaal. We dwalen wat door de stad, natuurlijk langs de Martini toren die we al een tijd in zicht hebben. Aan de zuidkant verlaten we de stad via het stadspark en komen door de Peizermaden, waar van oudsher hop wordt geteeld. We gaan we via Norg en Veenhuizen door het Fochterloërveen.

Er loopt dwars door het veen een fietspad van Veenhuizen naar Appelscha. Vanwege de relatief hoge ligging van het veen was dit vroeger de enige minder gevaarlijke route door het gebied. Halverwege kruis je de grens tussen Friesland en Drente. Je kan het veen in via een loopbrug, maar dan moet je wel bestand zijn tegen steken van dazen. Wij hadden er snel genoeg van en zijn in een strak tempo door het veen gefietst. Het Aekingerzand is het volgende natuur gebied dat we kruisen en hier is het wel goed toeven. We stoppen na een warme dag fietsen in het buurtschap Oude Willem.

Vrijdag 06 augustus

Van Oude Willem naar Oldenbroek, lengte 97 km. wind n.o. 1 tot 2 beaufort, zonnig met een temperatuur van 32°C. en benauwd

De route van vandaag gaat door het Drentse landschap, langs hunebedden, deze eeuwen oude grafkamers gemaakt van keien met soms wel een gewicht van 20.000 kilo. Op twee na zijn alle hunebedden van Nederland te vinden in Drenten. In de buurt van Meppel kom je in de veengebieden. In de dertiende eeuw werd de turf hier ontdekt en in een snel tempo afgegraven. Hierdoor ontstond er open water. Ook wel trekgat of petgat genoemd. Tussen deze gaten werd er een strook land uitgespaard, de legakkers of ribben. De route is goed aangegeven en we verliezen geen tijd met zoeken. Wel speelt het benauwde weer ons parten. Veel drinken dus en een paar extra rust momenten. Er hangt onweer in de lucht en we zijn ook blij dat we eerst de tent op mogen zetten op de camping. Van het slechte weer kom overigens niet veel.

Zaterdag 07 augustus

Van Oldenbroek naar Groenekan, lengte 89 km. wind z.o. 2 tot 3 beaufort, zonnig en een temperatuur van 26°C.

Vandaag steken we bij Elburg het Veluwemeer over naar het nieuwe land. We verwachten dat het een saai stuk zou zijn, maar niets is minder waar. Het is een beschutten route door een lang maar smal bos. Het is wel een druk fietspad waar veel honden worden uit gelaten. Dit komt denken wij vanaf de vele campings langs dit gedeelte van de route. We komen ook door het Spijkerbos, dat is vernoemt naar het Spijk een ondiepte vroeger in de Zuiderzee en een beruchte plek voor vissers. Nu is het bos alleen bij fietsers berucht, want de weg is lang en recht en bij tegenwind een hele onderneming. Na Zeewolde gaan we naar het Nijkerkernauw en bij de sluis komt de Zuiderzee route samen met de N.A.P. route.

Het ruikt hier gewoon naar de oude visser plaatsjes als Spakenburg en Bunschoten. Hoog op de dijk heb je een mooi uitzicht op het oude stoomgemaal Hertog Reijnhout. Bunschoten Spakenburg is veranderd van een vissersdorp in een toeristisch openlucht museum met de oude aken in de haven. Het is hier altijd druk. Wij gaan snel verder en zodra je de haven verlaat wordt het weer rustig. De route gaat over van de laag gelegen weilanden naar de Gooise loofbossen. Nederland heeft veel verscheidenheid aan natuur binnen relatief korte afstanden. De dag eindigt in Groenekan op een alternatieve camping. Bij Groenekan ligt het Ford Ruigenhoek, dat nog niet eens zo lang geleden nog in gebruik was als munitie opslagplaats van het leger. Het ford heeft een rijke geschiedenis en is een van de zestig forten van de Hollandse Waterlinie. In de tweede wereld oorlog zijn hier door de Duitsers verzetstrijders of vermeende verzetstrijders gefusilleerd. Het ford is niet voor bezichtiging open gesteld, maar wie weet komt dat nog.

Zondag 8 augustus

Van Groenekan naar Oosterhout, lengte 91 km. wind z.o. 4 tot 5 beaufort, zonnig en een temperatuur van 30 tot 32°C benauwd weer.

Stevige wind tegen vandaag, het eerste uur is goed te doen, want de route gaat dwars door Utrecht. Het is voor de meeste mensen nog te vroeg op zondag morgen, dus kunnen we mooi door fietsen. Utrecht, Nieuwegein en Vianen zijn aan elkaar gebouwd, maar als we dit gebied door zijn komen we weer in open land. We volgen min of meer het riviertje de Zederik en het Merwede kanaal richting Gorinchem. Het land licht laag en is veenachtig. In Gorinchem nemen we de veerboot naar Woudrichem. Dit is een mooi oud stadje wat het bezichtigen waard is. Hierna gaat de route verder naar het zuiden richting Almkerk.

Het is hier erg stil en het landschap is vrij eentonig. Wat je van Noord Brabant niet zou verwachten is dat er geen café of restaurant in dit gedeelte open is. We hadden er met de aankopen van onze voeding op gerekend dat we onderweg we ergens zouden kunnen eten. Niet dus. Later horen we dat het in deze omgeving altijd op zondag rustig is vanwege de protestantse gemeenten. We stoppen in Oosterhout. Op de camping informeren we of je hier ergens kan eten. De chinees was wel open. Dat is voor ons geen straf, dus naar de chinees. Alleen pinnen was hier nog niet bekend, zodat we eerst geld uit de muur moesten halen. We zijn nu bijna aan het einde van de N.A.P. route en gaan morgen via Breda richting de Zeeuwse kust.

Maandag 09 augustus

Van Oosterhout naar Kruiningen, lengte 95 km. wind z.o. 2 tot 3 beaufort, zonnig en een temperatuur van 30°C. De wind de hele dag in de rug super.

We gaan vroeg op weg, de grote camping hebben we wel gehad al was de nacht rustig. De route gaat eerst door het bos richting Breda. De smalle wegen worden als sluiproute gebruikt naar de stad, dus niet erg rustig op de fiets. Je kan de N.A.P. route nog verder volgen naar Antwerpen, maar wij pakken een stuk van de LF13 op naar Vlissingen. Het is niet moeilijk om Breda door te fietsen, de route staat erg goed aan gegeven. We passeren de Koepel van Breda, waar de oorlogsmisdadigers ‘de drie van Breda’ vast hebben gezeten. Na de koepel kom je in een natuur gebied dat eerst begint als park en daarna natuur gebied wordt. Hier stroomt ook het riviertje de Mark. Als je de Mark verlaat ga je richting Zundert door de bossen en de heide. Niet alle wegen zijn hier verhard, maar doordat het al een tijdje droog is zijn de modder en zand wegen hard en goed te berijden. Zo fiets je vlot door westen van Brabant en een klein stukje door België. Zo ga je na Woensdrecht naar het Schelde Rijn kanaal wat je oversteekt en ben je in Zeeland.

Bij het Nauw van Bath gaan op de dijk rusten met het zicht op de Schelde. Na de thee gaan we weer op weg en op zoek naar een winkel. We hebben bij elke kerktoren gezocht en de enige winkel die we vonden was op maandag gesloten. Een goed les, we zorgen in het vervolg wel dat we voldoende proviand hebben in het weekend. Eerst geen restaurant open en nu geen winkel. Voor Kruiningen fietsen we tegen een camping met een winkel. Al met al een goede dag en weer voldoende eten dus kunnen we weer koken. Het is hier goed toeven op de camping en we hebben aanspraak voldoende van andere mensen die met de fiets op vakantie zijn. Het gebeurt niet vaak dat je met zoveel mensen op de fiets op een camping staat. Erg gezellige avond gehad hier met veel verhalen, tips die we wel en tips die we niet gebruiken.

Dinsdag 10 augustus

Van Kruiningen naar Burg Haamstede, lengte 88 km. wind zuid-west 4 tot 5 beaufort, zonnig, in de middag regen en een temperatuur van 24°C.

Vandaag gaan we eerst eens goed inkopen doen voor we met de tocht gaan beginnen. Het is niet zo erg warm meer en dus goed fiets weer. We zoeken de zeedijk weer op, maar moeten dan eerst de zeesluizen van Kruiningen passeren, die het kanaal door Zuid Beverland scheidt van de Wester Schelde. Als we de sluizen verlaten en richting Hansweerd gaan staat daar de oude sluizen die als een soort monument midden in het Zeeuwse land staan. We volgen de binnendijken en steken dwars door Zuid Beverland richting Middelburg. Het begint nu wat te druppelen en als we in Middelburg zijn regent het stevig. We komen in Middelburg op de LF1b de Noordzeeroute. Na Middelburg gaat de route over rustige kleine landweggentjes en fietspaden naar Veere. Daar het stevig regent hebben de meeste vakantie gangers in Zeeland besloten om maar de oude stadjes te gaan bezoeken in plaats van het strand. Het is hier dan ook erg druk en kunnen alleen lopend door de mensen menigte komen. Door de drukte zien we eigenlijk niet zo veel van het mooie oude vissers plaatsje.

Na Veere kom je over de Veerse of Veersegat dam die als eerste dam die in het kader van de Delta werken is gebouwd gereed is gekomen. Na een klein stukje over Noord Beverland te hebben gefietst kom je over de eerste grote Stormvloed kering de OosterSchelde dam, met in heet midden het oude werkeiland Neeltje Jans. Dit is nu het informatie centrum over de Delta werken. Je kan ook een excursie maken naar het inwendige van de stormvloed kering. Na de dam gaan we door het grote duingebied van Westschouwen. Het is er voor Nederlandse begrippen behoorlijk heuvelachtig. Het is een door Staatsbosbeheer in gericht gebied en erg mooi. We hebben geen spijt dat we hier doorheen gefietst zijn. Als we bij Burg Haamstede zijn gaan we op zoek naar een camping, er zijn er voldoende hier. Het is we de eerste avond dat we in de tent bivakkeren deze vakantie. Het is vrij fris en vochtig deze avond. Maar met een paar theelichtjes in een steelpannetje is het zo een paar graden warmer in de tent en gezellig.

Woensdag 11 augustus

Van Burg Haamstede naar Monster, lengte 92 km, wind zuid-west 3 tot 4 beaufort en een temperatuur van 25°C.

Als we opstaan is het weer opgeklaard en belooft het een mooie dag te worden. We hebben de wind in de rug en zij zo al snel bij de Brouwers dam. Langs de Brouwersdam is het één groot strand en er staan veel campings langs het water. Aan het einde van de dam is het natuur en recreatie gebied De Punt van Goeree. We zijn nu in Zuid-Holland en fietsen over de geest gronden. Als we Stellendam voorbij zijn, fietsen we over de Haringvlietdam. Dit is de laatste grote dam die we over fietsen. We naderen nu Brielle en de onvermijdelijke industrie van de Rotterdamse Petroleum havens. Als je langs de Brielsemaas fiets zou je niet zeggen dat je vlak bij de zeehavens bent. Het landschap is hier als een groot recreatie gebied voor Rotterdam in gericht en we moeten zeggen het is knap gedaan.

We steken de Nieuwe Waterweg over bij Rozenburg met de gemeente pont.We varen naar de overkant tussen de grote zeeschepen door. Langs de noordelijke over van de Nieuwe Waterweg is een breed fietspad, waar geen autoweg naast is. Dit rijd prima en je kan hier optimaal genieten van de langs varende schepen. Je ziet al van ver de Stormvloedkering ter hoogte van Hoek van Holland. Dit is weer een staaltje techniek van de bovenste plank. Als je Hoek van Holland bent gepasseerd, fiets je weer door de duinen en langs het Westland met zijn glazen kassen. In Monster houden wij het voor gezien en gaan naar de plaatselijke camping. De plaatsen op de campings langs de kust zijn in vergelijking met de rest van Nederland wel wat krap bemeten, maar het kan voor ons best. Wij blijven over het algemeen nooit langer dan één nacht.

Donderdag 12 Augustus

Van Monster naar Heemskerk, lengte 92 km. wind zuid-west 5 beaufort en regenachtig, temperatuur van 24°C.

Vandaag gaat de route voor het grootste gedeelte door de duingebieden van de Zuid Hollandse kust. Als eerste passeren we Scheveningen en Den Haag. De route is hier niet echt duidelijk en je moet goed de kaart erbij houden. Je wordt dwars door Scheveningen geleid, maar achteraf hadden we beter de kust en de haven van Scheveningen kunnen volgen. Maar de route gaat natuurlijk langs de bezienswaardigheden. Van daar dwars door het dorp. Na Scheveningen komen we door het grote duin en spaarbekken gebied rond Wassenaar. De wegen zijn hier niet toegankelijk voor auto’s. Fietsers en wandelaars is het enige wat je hier tegenkomt. Het terrein is wel erg gearceerd, maar goed te doen. De wegen zijn verhard en goed te berijden. Bij Sandpoort rijd Addie over een stuk glas en de band is niet te repareren. Dus op zoek naar een fietsenzaak om een nieuwe buiten en binnen band te kopen. Als we er eindelijk één gevonden hebben wil de eigenaar de band er zelf omleggen. Dit aanbod nemen we aan en gaan in het dorp een bak koffie halen. Als we weer op weg gaan missen we een bordje dat, achteraf in de struiken staat. Het is nu zoeken in het stedelijk gebied rond IJmuiden. We vinden de borden die naar de veerboot gaan en volgen die maar. Als we van de boot af komen zitten we weer op de route en fietsen door naar Heemskerk. Hier zijn we al eens eerder geweest. En na het opzetten van de tent en een heerlijke avondmaaltijd genieten we nog na van de dag.

Vrijdag 13 augustus

Van Heemskerk naar Bolsward, lengte 123 km. wind zuid-west 5 beaufort, regenachtig en een temperatuur van 24°C.

Vandaag is het weer niet optimaal, de afgelopen nacht heeft het hard geregend en geonweerd. Het is bij het opstaan droog, maar in de loop van de dag regent af en toe en het waait weer hard. Gelukkig hebben we net als de afgelopen week de wind wel mee. We vervolgen onze tocht door de duinen gebieden rond Castricum, waar je intree hoort te betalen, maar we weten alleen niet hoe. De betaal automaten werken niet. Als we het duingebied verlaten komen we bij de Hondsbosse Zeewering waar je langs de zee of de land kant kan fietsen. Wij kiezen omdat we toch de wind mee hebben voor de zeekant. Door de harde wind raast het zeewater zo luid dat je voor elkaar onverstaanbaar bent.

Als we bij Callantsoog zijn besluiten we om dwars door Noord-Holland naar de afsluitdijk te fietsen en in één ruk door naar huis te gaan. We hebben geen zin om weer een nacht in de regen te staan. We stoppen nog even bij de Zingend Wielen om het lichaam te sterken met een bak goede koffie en een flink stuk appeltaart. Als we weer op weg gaan is het weer droog en dat zal zo blijven de rest van de dag. De afsluitdijk over fietsen gaat met de harde wind in de rug als een trein. Je moet er niet aan denken dat je de wind hier tegen krijgt. Thuis aan gekomen gaat alles weer over in ons oude ritme.

We hebben weer een mooie fietsvakantie achter de rug en veel om over na te praten. Op de fiets zijn we alweer plannen voor het volgende jaar makent. Het plan is wel om volgend jaar met de fiets naar het buitenland te gaan, hoe of wat weten we nog niet, maar daar hebben we de hele winter voor om over na te denken. Het voorbereiden is voor ons ook een soort vakantie. Het is bijna jammer dat de tent moet worden opgeruimd en de fietstassen weer naar zolder gaan.